Kukurydziany rekord

Zbiór kukurydzy na ziarno nadal stwarza duże problemy. Kosi się ją bowiem u nas najwcześniej w drugiej połowie września, a przeważnie w październiku. W tym czasie pogoda bywa już często niekorzystna, co przy mało wydajnych metodach zbioru znacznie go przedłuża.

Kukurydzę zbiera się najczęściej kombajnami specjalnymi lub odpowiednio adaptowanymi kombajnami zbożowymi. Te ostatnie można wykorzystać, gdy wilgotność ziarna nie przekracza 38 proc. Przy większej (40–42 proc.) pracować mogą tylko specjalistyczne kombajny kukurydziane, które mają wzdłużnie ułożone bębny młócące,  mniej uszkadzające ziarno. Nnajlepsze efekty dotyczące jakości zbioru i dalszej obróbki ziarna uzyskuje się wówczas, gdy jego wilgotność wynosi ok. 30 proc. Jest to możliwe przy uprawie wczesnych odmian kukurydzy, które jednak gorzej plonują, ale w ostatecznym rachunku okazuje się to bardziej opłacalne. Mniejszy plon przy niższej zawartości wody to tańsze suszenie.

Kombajny specjalne
W kombajnach specjalnych kolby oddzielone od łodyg za pomocą profilowanych wałków dostają się do zespołu łuszczącego, gdzie następuje oddzielenie ziarna. Zespół ten składa się najczęściej z klepiska zbudowanego z okrągłych stalowych prętów bębna typu zębowego (walec z nasadzonymi kołeczkami). Zapewnia on bardzo delikatne oddzielanie ziarna od rdzeni. Zastosowanie kombajnów specjalnych ma szereg ważnych zalet. Wspomniany zespół łuszczący umożliwia zbiór ziarna w trudnych warunkach atmosferycznych i przy znacznej wilgotności ziarna (40 proc. i więcej). Poza tym praca specjalistyczną maszyną zapewnia dużą wydajność i wysoką pewność techniczną. Są jednak i wady. Podstawową jest wysoki koszt zbioru (stosowane tylko do zbioru kukurydzy). Takie maszyny stosuje się przede wszystkim na dużych areałach uprawy kukurydzy.

Po przeróbkach
Do zbioru kukurydzy można przystosować również zwykły kombajn zbożowy. Ziarno kukurydzy różni się znacznie od ziarna zbóż, ale po dokonaniu pewnych zmian można zapewnić prawidłowy omłot i oczyszczenie. Podstawowym elementem adaptacyjnym kombajnu jest specjalna przystawka (heder) do zbioru kolb. W zależności od wielkości kombajnu stosowane są 4-rzędowe hedery (ZO58 Bizon Rekord) oraz 5- i 6-rzędowe (Bizon BS Z110 i New Holland serii TC i TX). Hedery mogą być ponadto wyposażone w rozdrabniacze łodyg i w aktywne rozdzielacze łanu optymalizujące zbiór.
W warunkach europejskich bardzo rozpowszechniony jest adapter obrywający typu Klado i Geringhoff. Posiadają go m.in. kombajny New Holland-Bizon i maszyny firmy Claas. Aby przystosować kombajn zbożowy do zbioru kukurydzy, należy dokonać kilku koniecznych modyfikacji. Montuje się specjalny adapter w miejsce zespołu żniwnego i przenośnika pochyłego. Umożliwia on jednoczesny zbiór 4–8 rzędów kukurydzy o rozstawie 0,75 m między rzędami. Jest on wyposażony w rozdzielacze, które wprowadzają do maszyny poszczególne rzędy roślin. W adapterze znajdują się łańcuchy prowadzące i walce obrywające kolby. W miejsce chwytacza kamieni zakłada się specjalny próg, aby podawanie kolb kukurydzy do zespołu młócącego odbywało się płynnie. Aktualnie produkowane adaptery wyposażane są w rozdrabniacze łodyg i liści, które umieszcza się pod spodem, w pobliżu zespołów obrywających kolby. Są to rozdrabniacze nożowe o pionowej lub poziomej osi obrotu.

Oryginalne rozwiązania konstrukcyjne mają adaptery firmy Geringhoff, w których umieszczono zespół noży tarczowych poniżej walców wciągających łodygi kukurydzy. To zapewnia rozdrabnianie słomy w sposób ciąg-ły i umożliwia równomierne jej rozrzucanie na całą szerokość pracy kombajnu, przed przejazdem kół maszyny. Do bębna młócącego montuje się dodatkowe osłony. Zakłada się również nowe klepisko o wzmocnionej konstrukcji listew, prętów i rusztu. Wzmocnieniu podlegają także klawisze wytrząsaczy, aby zabezpieczyć je przed uszkodzeniem wskutek uderzeń połamanych rdzeni i kolb kukurydzy. Zawiesza się nad nimi dodatkowy gumowy fartuch, ograniczający szybkość przepływu masy i zapobiegający wypryskiwaniu ziaren z młocarni. W zespole czyszczącym górne sita – żaluzjowe i kłosowe – zastępuje się kieszeniowymi, a dolne sito żaluzjowe – otworowym. Wszystkie zmiany w zespole czyszczącym, tj. zwiększenie przesiewalności i ograniczenie tendencji do zalepiania się sit wilgotną masą kukurydzy mają poprawić jakość czyszczenia.

Adaptacja uproszczona
Można również stosować uproszczoną adaptację kombajnu zbożowego typu Bizon do zbioru kukurydzy z klasycznym zespołem żniwnym (rozwiązanie stosowane tylko na małych powierzchniach uprawy). Nad wytrząsaczami powinien być wówczas umieszczony dodatkowy fartuch, aby zmniejszyć prędkość przepływu masy i zapobiec wypryskiwaniu ziarna z młocarni na zewnątrz kombajnu. Ponadto należy zastosować sita specjalne: górne – kieszeniowe o wymiarach otworów 35 x 21 mm, i dolne – o otworowe o średnicy oczek 16–17 mm. Gdy ich brak, górne sito żaluzjowe trzeba ustawić na szczelinę 12–14 mm, a dolne na 10–12 mm. Po przystosowaniu kombajnu do zbioru kukurydzy konieczne są odpowiednie nastawy regulacyjne, wynikające z fizycznych właściwości kolb i warunków zbioru. Niewłaściwe ustawienie maszyny może powodować większe uderzanie, przecinanie albo zakleszczanie ziarna, powodując jego łamanie i uszkadzanie. Dlatego należy zadbać o płynny przepływ plonu przez maszynę.

Przy eksploatacji używanych adapterów firmy Geringhoff typu PC instalowanych należy zwracać uwagę na prawidłowe ustawienie szczeliny między płytami zrywającymi kolby, która powinna wynosić z przodu 20 mm, a z tyłu 23 mm. Takie ustawienie eliminuje gubienie kolb i straty ziarna. W kombajnie zbożowym z uproszczoną adaptacją, w celu zmniejszenia strat kolb na polu podczas zbioru, trzeba dostosować wysokość ścinania do najniżej osadzonych lub zwisających kolb. Rozstaw listew obrywających powinien zapewniać swobodne przemieszczanie łodyg kukurydzy. Rozstaw zbyt duży powoduje straty ziarna wskutek dostawania się kolb pomiędzy wałki obrotowe, z kolei zbyt mały przyczynia się do zwiększenia liczby zapchań. Zbyt mała szczelina pomiędzy wałkami obrotowymi będzie przyczyną ucinania grubszych łodyg kukurydzy, które wraz z kolbami przechodzą do dalszych zespołów roboczych, zwiększając ich obciążenie. Szczelina zbyt duża utrudnia obrywanie kolb i powoduje częstsze zapychanie się adaptera. Odległość pomiędzy piórami przenośnika ślimakowego a dnem zmniejsza się przy małych kolbach kukurydzy.

Prędkość roboczą kombajnu należy dostosować do warunków pracy, tj.: obsady roślin, plonu, wilgotności kukurydzy i pogody. Za każdym razem (np. przy zmianie pola) trzeba wyregulować podstawowe zespoły robocze, które mają wpływ na jakość pracy maszyny, a przede wszystkim na uszkodzenia ziarna, straty i czystość. Duży wpływ na jakość omłotu kolb (stopień przesiewu ziarna przez klepisko, makrouszkodzenia ziarna, ilość ziarna wolnego nieprzesianego przez klepisko, niedomłot) ma odpowiednia wielkość szczeliny między bębnem a klepiskiem i prędkości bębna młócącego. Prędkość obrotowa bębna młócącego kombajnu z adapterem obrywającym wynosi 450–550 obr./min, wielkość szczeliny omłotowej na wlocie waha się w granicach 32–36 mm, zaś na wylocie 18–20 mm. Stopień przesiewu ziarna przez klepisko i niedomłot maleje wraz ze wzrostem wilgotności ziarna. Przy zawartości wody w ziarnie ponad 35 proc. większa jest masa kolb, co powoduje znaczne obciążenie zespołu młócącego, spadek jego przepustowości i trudniejsze rozrywanie liści okrywowych. Sprzyja to wzrostowi strat przy oddzielaniu ziarna od kolb i wzrost uszkodzeń ziarna.

Na stopień uszkodzeń ziarna wpływa także budowa zespołu młócącego i separującego. W większości typów kombajnów zbożowych ze stycznym zespołem młócącym (m.in. Bizon) wydzielanie ziarna następuje w sposób udarowy, w kombajnach z osiowym zespołem młócącym (Case, John Deere) oddzielanie ziarna od kolb następuje natomiast przez wycierające działania bębna, który pozwala na zbiór o większej wilgotności z mniejszymi uszkodzeniami. Ilość ziarna uszkodzonego przy zbiorze kombajnami wynosi ok. 15 proc., a jego straty od 4 do 8 proc.
Adaptowane do zbioru ziarna kukurydzy kombajny zbożowe osiągają wydajności efektywne od 1 ha (Bizon ZO58), przez 2 ha (Bizon Z110), do 3 ha na godzinę (Claas Dominator).

Źródło: Farmer 19/2007



×

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.242.25.198
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


Bez Pługa

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.