Glebę należy chronić przed erozją

Glebę należy chronić przed erozją
Zjawisko erozji prowadzi do degradacji gleby. Wietrzna występuję zazwyczaj w suchych warunkach, gdy gleba jest wystawiona na działanie wiatru

Intensyfikacja rolnictwa zwiększa częstotliwość i skalę zjawiska erozji zarówno wietrznej, jak i wodnej. Co szczególnie martwi, efekty tych procesów coraz częściej wyraźnie dostrzegalne są nie tylko na gruntach ornych o dużym nachyleniu, czyli z natury zagrożonych erozją.

Zjawisko erozji prowadzi do degradacji gleby. Wietrzna występuję zazwyczaj w suchych warunkach, gdy gleba jest wystawiona na działanie wiatru. Z kolei erozja wodna ma miejsce podczas intensywnych opadów i spływów powierzchniowych wody. Zjawiska te najczęściej występują na terenach o dużym nachyleniu, które z natury są traktowane jako obszary szczególnie zagrożone erozją. Tam praktykowanie zabiegów przeciwerozyjnych należy traktować jako działania obligatoryjne. Część obowiązków z tego tytułu reguluje chociażby tzw. Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej i Wymogi Wzajemnej Zgodności (ang. cross-compliance). Określono szczegółowe wymogi dla tych terenów, które są zawarte między innymi w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. (poz. 344). Wykaz obszarów zagrożonych erozją wodną znajdziemy z kolei w załączniku do tego rozporządzenia.

Jednak nie tylko ukształtowanie terenu ma wpływ na skalę erozji. Intensywność tego procesu w dużej mierze także zależy od uziarnienia gleby i skały macierzystej. Najbardziej narażone na erozję są lekkie gleby piaszczyste, pyłowe, a szczególnie lessowe. Degradacji gleby sprzyjają obecne praktyki gospodarowania gruntami, takie jak intensywna uprawa roślin, zwiększona mechanizacja, powiększenie rozmiarów pól, usuwanie żywopłotów i zadrzewień śródpolnych, jak również długotrwałe pozostawianie gleby bez okrywy roślinnej. Dlatego według raportu przygotowanego przez IUNG PIB w Puławach, potencjalnie zagrożone silną erozją wietrzną w Polsce są tereny, gdzie trudno szukać większych pagórków. Są to głównie obszary mieszczące się w centralnej części pasa nizin środkowopolskich i na Pojezierzu Wschodniobałtyckim. Jej nadmierne działanie notuje się także w środkowym i wschodnim pasie nizin środkowopolskich i na przyległych terenach Pojezierza Wielkopolskiego i Chełmińsko-Dobrzyńskiego oraz w pasie wyżyn południowo-wschodnich i na Przedgórzu Sudeckim.

Póki co na większości tych terenów nie ma obostrzeń zmuszających rolników do ochrony gleby przed erozją, a wszelkie działania przeciwerozyjne są w gestii producenta rolnego lub realizowane przy okazji innych odgórnie narzuconych wymogów (np. związanych z t zw. zazielenieniem).

SKUTKI MOGĄ BYĆ GROŹNE

Podczas działalności erozji wietrznej oraz wodnej najdrobniejsze cząstki, zwłaszcza materia organiczna, drobinki piasku są porywane i transportowane na duże odległości. W efekcie część wierzchnia warstwy gleby, bogata w składniki odżywcze (nawożona) i materię organiczną, jest tracona. To w dłuższej perspektywie zmniejsza produktywność i żyzność gleby. Z drugiej strony wymywanie biogenów i środków ochrony roślin sprzyja zanieczyszczeniu wód powierzchniowych i gruntowych.

To nie jedyne skutki erozji. Podczas jej działania zmniejsza się biomasa mikroorganizmów glebowych, spada zawartość materii organicznej i tempo mineralizacji resztek roślinnych. Obniżeniu ulegają także zdolności infiltracji wody oraz napowietrzania gleby.

ZAPOBIEGAĆ EROZJI

Choć temat erozji wydaje się górnolotny, to jednak jest realnym problemem, zwłaszcza jeśli rozpatrujemy go w dłuższej perspektywie. Niestety, zjawiska te nasilać się będą w obliczu zmian klimatu i coraz częściej pojawiających się zjawisk ekstremalnych, takich jak długotrwała susza czy gwałtowne opady. Zapobiegać im można na wiele sposobów (część z nich została ujęta w punktach w załączonej ramce). Właściwym postępowaniem będzie, jeśli do praktyki rolniczej wprowadzimy jak najwięcej z nich.

Artykuł ukazał się w magazynie Farmer 5/2019.

SŁOWA KLUCZOWE



×
  • Jan2019-06-11 21:12:10
    Ugotowanie akurat dobrze wpływa na glebę. Najgorsze są uprawy w szerokich rzędach pozostawiające przez większość roku odkryta glebę tzn kukurydza buraki i wszelkie korzeniowe. Do tego dochodzi ciężki sprzęt i szybka jazda w czasie uprawek. Jedynie systemy bezorkowe uratują glebę. Wiele o tym by rozmawiać.
  • nika2019-06-11 15:05:50
    wystarczy przestać dawać dopłaty do gruntów ugorowanych w taki sposób że początek czerwca wjeżdża talerzówką i robi czarny ugór i to schnie przez lipiec i pół sierpnia i za rok podobnie. Dla wyborców to idealna sprawa, stary jumz+talerzówka i ma dopłaty co roku. Pytanie za co ;)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.242.25.198
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


Bez Pługa

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.