Jak poprawić bilans materii organicznej w glebie?

Jak poprawić bilans materii organicznej w glebie?
Glebowa materia organiczna jest najlepszym przyjacielem każdego rolnika.

Materia organiczna decyduje o szeregu właściwości gleby oraz jej żyzności, wpływając tym samym na wzrost, rozwój i plonowanie roślin uprawnych. Istotne jest zatem podejmowanie działań dążących do wzbogacenia gleb w ten składnik.

Materia organiczna jest podstawową częścią składową gleby, którą tworzą obumarłe szczątki zwierzęce i roślinne, produkty ich rozkładu oraz wtórnej syntezy związków próchnicznych. Powstaje przede wszystkim z obumarłych części roślin, ciał makro- i mezofauny, mikroorganizmów, nawozów organicznych itp. Materia organiczna ulega dwóm procesom: mineralizacji oraz humifikacji. Humifikacja jest procesem bardziej pożądanym, gdyż prowadzi do wytworzenia związków próchnicznych, natomiast w wyniku procesu mineralizacji następuje utrata materii organicznej. Zadaniem rolnika jest takie gospodarowanie, by spowolnić tempo mineralizacji materii organicznej i sprawić, by proces humifikacji był tym dominującym. Powstająca w tym procesie próchnica poprawia strukturę gleby, korzystnie wpływając m.in. na powstawanie agregatów glebowych, stosunki wodno-powietrzne czy właściwości termiczne gleby. Stanowi także źródło składników pokarmowych i wpływa na zdolności sorpcyjne gleby. Ponadto próchnica korzystnie wpływa na aktywność mikroflory i mikrofauny glebowej oraz procesy fizjologiczne r oślin uprawnych.

BILANS MUSI BYĆ "NA PLUS"

W naszym kraju w zależności od regionu 40-72 proc. gruntów ornych jest ubogich w próchnicę. Średnia zawartość próchnicy w polskich glebach wynosi 1,9 proc. To wartość alarmująca, gdyż spadek tego parametru poniżej 3,5 proc. uważany jest za początek procesu pustynnienia i sygnał, że gleby wymagają rekultywacji. Ujemny bilans materii organicznej w naszym kraju wynika z dużego udziału zbóż w strukturze zasiewów, które zubażają zasoby materii organicznej w glebie, jednocześnie nie pozostawiając dużej ilości resztek pożniwnych przyczyniających się do odbudowy próchnicy. Monokultury, jak również intensywna uprawa roli oraz mniejsza dostępność nawozów organicznych w wielu gospodarstwach, także przyczyniają się do ujemnego bilansu materii organicznej. Ponadto gleby brunatne i bielicowe, które zajmują dużą powierzchnię kraju, są ubogie w próchnicę.

Podstawą do określenia, w jaki sposób poprawić bilans materii organicznej w glebie, są współczynniki reprodukcji i degradacji glebowej materii organicznej, określające, o ile rocznie wzrasta lub maleje ilość materii organicznej po uprawie danej rośliny lub o ile wzrasta jej ilość po zastosowaniu nawozów organicznych (tab. 1). glebie. (...)

PRÓCHNICA NIE LUBI PŁUGA

Samo dostarczenie materii organicznej nie wystarczy. Jedynie odpowiedni sposób zagospodarowania w glebie umożliwia przekształcenie materii organicznej w próchnicę. Masa organiczna odwracana pługiem na dużą głębokość podlega niekorzystnym procesom gnicia i butwienia. Orka znacznie przyśpiesza mineralizację materii organicznej, prowadząc do jej strat. Ponadto gleba po zaoraniu jest bardziej podatna na erozję wietrzną i wodną, co również ma negatywny wpływ na materię organiczną. Szacuje się, że w ciągu 20 lat intensywnej uprawy płużnej zawartość materii organicznej w glebie może obniżyć się nawet o połowę.

Stosowanie uprawy konserwującej jest ważnym elementem starań o dodatni bilans materii organicznej w glebie. Pod pojęciem konserwującej uprawy roli rozumie się taki sposób uprawy roli, którego podstawą jest mulczowanie gleby. Do najważniejszych zasad uprawy konserwującej należą: długotrwałe zmniejszenie intensywności uprawy roli, przykrycie powierzchni gleby resztkami roślinnymi w ciągu całego roku i zróżnicowane zmianowanie roślin na polach z uwzględnieniem międzyplonów. Jak łatwo można dostrzec, wyznaczniki uprawy konserwującej pokrywają się właściwie z zasadami poprawy bilansu materii organicznej w glebie. Nic dziwnego, bowiem jednym z podstawowych celów konserwującej uprawy roli jest ochrona próchnicy glebowej. Kryteria uprawy konserwującej spełniają: uprawa bezpłużna, pasowa oraz zerowa. Przeprowadzone w Polsce badania (Zimny i wsp. 2015) udowodniły, że w przeciwieństwie do głębokiej orki przedzimowej uproszczenia uprawowe - zarówno całkowita rezygnacja z orki, jak i jej spłycenie - prowadzą do wzrostu zawartości materii organicznej w glebie. (...)

Więcej przeczytacie w strefie "Bez Pługa" w magazynie Farmer 10/2019. 


×
  • Henryk2019-11-13 16:46:38
    to dlaczego zalecają grabienie i wywóz niedojadów z pastwisk i łąk
  • mnemonic2222019-11-09 23:32:20
    W dzisiejszych czasach bez względu na technologię uprawy, dobry poplon to podstawa.
  • rolpol2019-11-03 22:11:12
    W tej śmiesznej tabelce ze współczynnikami kukurydza to kukurydza na ziarno czy kichę? Bo to Panie Autorze ważna kwestia...
    • Kuba2019-11-04 09:53:16
      Raczej kicha bo wszystko znika z pola

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 83.4.236.90
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


Bez Pługa

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.