Podeszwa płużna, problem nie tylko w orce

Podeszwa płużna, problem nie tylko w orce
Stwierdzenie obecności nadmiernie zagęszczonej warstw gleby i podeszwy płużnej nie jest kłopotliwe. W tym celu można wykonać odkrywkę glebową lub wykorzystać penetrometr. Fot. Redakcja.
  • Autor: Małgorzata Powałka
  • Dodano: 05-12-2019, 18:00

Podeszwa płużna nie powstaje w ciągu jednego roku, ale jest efektem powtarzających się błędów uprawowych Jest jedną z chorób gleby, która objawia się nadmiernie zagęszczoną warstwą gleby znajdującą się pod dnem bruzdy między warstwą orną a podorną. Rola jest wówczas silnie zbita na głębokości zazwyczaj 30-35 cm i posiada strukturę płytkowatą.. Co ciekawe, występuje nie tylko w uprawie orkowej, ale również w uprawie bezorkowej.

W strefie podeszwy płużnej zatrzymują się drobne cząstki glebowe, wymywane z górnej warstwy gleby przez wodę opadową. Taka zagęszczona struktura przyczynia się do gorszego krążenia wody i powietrza, czy pojawiania się zastoisk wodnych. Efektem tego są słabsze wschody i wzrost roślin, które nie mogą przebić się przez zbite warstwy gleby. Obserwuje się wówczas nieprawidłowy wzrost korzeni, które w skrajnych przypadkach rosną na boki w poszukiwaniu lepszych warunków do rozwoju.

Podeszwa w orce…
Jedną z przyczyn powstania podeszwy płużnej jest wykonywanie orki na podobną głębokość. Może to dziwić, bo przecież po orce rola jest spulchniona i rozluźniona, ale stan ten jest krótkotrwały i gleba szybko wraca do pierwotnego stanu. Widać to po okresie wegetacji, kiedy pod następną roślinę w płodozmianie znowu trzeba użyć pługa. Po orce rozluźniona gleba zalega zatem na warstwie trudno przepuszczalnej. Drobne cząstki ilaste przenoszone z ruchem wody po opadach deszczu osadzają się wówczas na tej mniej przepuszczalnej warstwie. Zagęszczaniu głębszych warstw i podeszwie płużnej sprzyja również prowadzenie kół ciągnika w dnie bruzdy podczas orki. To właśnie w tej strefie zatrzymują się części pyłowe i spławialne, zwiększając zagęszczenie gleby i pogarszając stosunki wodno-powietrzne.

… i w uprawie bezorkowej
Przez wiele lat występowanie podeszwy płużnej przypisywane było technologiom orkowym, jednak może ona wystąpić również w technologiach bezorkowych. Dzieję się tak np. w przypadku wykonywania uprawy podstawowej ciężkimi kultywatorami zaopatrzonymi w gęsiostopki, których szerokość pokrywa szerokości uprawianej gleby. Takie kultywatory sprawdzają się w uprawie ścierniska, ale podczas uprawy zasadniczej roli mogą prowadzić do pojawienia się nadmiernych zagęszczeń poniżej warstwy uprawnej. Podobne efekty mogą zaobserwować rolnicy, którzy po rezygnacji z pługa, zastępują go broną talerzową. Narzędziem tym zazwyczaj uprawia się glebę na niewielkiej głębokości, więc po kilku sezonach można zaobserwować zagęszczenie jej struktury poniżej poziomu pracy talerzy.
W technologiach bezorkowych, w przypadku obecności podeszwy płużnej rozwiązaniem problemu może być głębokie spulchnienie roli, np. z wykorzystaniem głębosza. Ale należy mieć świadomość, że przy głębokim spulchnianiu może dochodzić jednocześnie do głębokiego zagęszczenia gleby, ponieważ taki zabieg wymaga stosowania cięższych ciągników o większej mocy. Koła ciągników przenoszą wówczas obciążenia w głąb profilu, powodując ugniatanie warstw leżących nawet na głębokości ok. 1 m.

Identyfikacja na polu
Prostym sposobem pozwalającym ocenić sprawność i stan gleby jest wykonanie odkrywki glebowej. Aby dokładnie uchwycić poszczególne poziomy glebowe: warstwę powierzchniową, warstwę orną, podskibie, wykopuje się odkrywkę o długości 80 cm i 45 cm szerokości i głębokości. Jednak żeby sprawdzić obecność podeszwy wystarczy wykonać mniejszą odkrywkę. Należy wykopać odkrywkę o pionowej ścianie, a następnie wciskać szpadel w glebę, aż do całkowitego zagłębienia się w rolę. Już podczas wykopywania odkrywki, w przypadku obecności podeszwy może okazać się, że wbicie głębiej szpadla w glebę jest bardzo trudne. Podeszwę można zaobserwować również obserwując zrzucane ze szpadla monolity glebowe, ponieważ gleba nie rozpada się łatwo, nie jest gruzełkowata i składa się z twardych brył. Następnie należy przeanalizować stan gleby w odkrywce. Jest ona poprzecinana kanalikami, przez które możliwy jest przepływ wody i powietrza oraz korytarzami dżdżownic. Podeszwę lokalizuje się używając scyzoryka z unieruchomionym ostrzem. Jeśli wbijając go w glebę odczuwamy opór świadczy to o występowaniu nadmiernie zagęszczonej warstwy.
Innym sposobem oceny zwięzłości gleby na polu jest użycie penetrometru glebowego. Pomiary należy wykonać wciskając sondę w glebę i obserwować, czy podczas kolejnych pomiarów udaje się wcisnąć sondę na tę samą głębokość, używając tej samej siły. Wyczucie zwiększonego oporu gleby podczas pomiaru może świadczyć o obecności na polu podeszwy płużnej. Ważne, aby zlokalizować jak głęboko umiejscowione jest zagęszczenie i jak gruba jest ta warstwa. 

Więcej na ten temat przeczytacie w magazynie "Farmer" w strefie "Bez Pługa".



×
  • Lukasx2019-12-05 22:18:22
    To po co takie ciężkie maszyny robią c 330 wystarczy Ale Batory za ponstwowe się wożą fendami
    • Anty Lukasx2019-12-06 09:19:52
      Kogoś tu nie tylko głowa boli ale i inna część ciała którą chyba myśli. C330, koń lub człowiek potrafi mocniej zbić glebę niż 10t ciągnik z prawidłowo dobranymi kołami i ciśnieniem w oponach.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.175.201.14
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


Bez Pługa

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.