System uprawy pasowej efektywniejszy od orkowego

  • Autor: dr inż. Dariusz Górski
  • Dodano: 23-11-2019, 18:00

Nie istnieje idealny system uprawy, sprawdzający się w każdych warunkach, dlatego wybór powinien być poparty wnikliwą analizą wielu czynników przyrodniczych, agrotechnicznych i ekonomicznych. Uprawa efektywna jest opłacalna i pozwala realizować potencjał produkcyjny roślin bez szkody dla właściwości gleby i środowiska naturalnego.

System orkowy, choć nadal dominujący, ma poważne wady. Generalnie jest bardzo energochłonny oraz mało przyjazny dla gleby. Poza orką wymaga wielu dodatkowych zabiegów uprawowych niezbędnych do optymalnego przygotowania łoża siewnego po zbiorze przedplonu.

(...)

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z UPRAWĄ PASOWĄ

Strip-till wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na kilka istotnych kwestii. Bardzo ważne jest, aby resztki pożniwne były dobrze rozdrobnione i równomiernie rozmieszczone na polu. Tylko w tych warunkach agregat do uprawy pasowej będzie pracował precyzyjnie, szybko i wydajnie, bez zapychania się i awarii.

Należy również skrupulatnie wybierać środki ochrony roślin (śor), gdyż bardzo ważny jest efekt następczy stosowanych substancji czynnych. Dokładnie należy przestudiować informacje podane w etykietach. Należy pamiętać, że dotyczą one głównie uprawy konwencjonalnej. Dlatego w systemach bezorkowych, w tym uprawie pasowej, istnieje niebezpieczeństwo fitotoksycznego działania pozostałości środków zastosowanych pod przedplon na roślinę następczą, pomimo braku takich zastrzeżeń. Orka zapewnia równomierne rozmieszczenie substancji czynnych w całej warstwie ornej, natomiast jej brak skutkuje koncentracją substancji czynnych herbicydów przy powierzchni gleby. Jeżeli wystąpią warunki niekorzystne do ich rozkładu, jak choćby długotrwała susza, mogą wystąpić z tego tytułu przykre niespodzianki.

Innym problemem może być szybko wzrastająca populacja nornic i myszy polnych, które rozmnażają się gwałtownie w dogodnych warunkach, jakie stwarza uprawa pasowa. Liczebność gryzoni można jednak łatwo kontrolować, ustawiając na polu specjalne tyczki (jedną na 17 hektarów) dla ptaków drapieżnych. Tyczki te stanowią miejsca, z których drapieżcy, głównie myszołowy, mogą obserwować teren i skutecznie polować.

Negatywnym efektem ubocznym nieprzyoranych resztek pożniwnych, które zalegają na powierzchni gleby przez cały okres wegetacji, może być pogorszenie się stanu fitosanitarnego pola i większe występowanie patogenów oraz szkodników roślin. Szczątki organiczne stanowią bardzo dobre schronienie dla licznych szkodników i źródło inokulum dla sprawców chorób roślin. Dlatego należy się liczyć ze zwiększonymi nakładami na ochronę roślin.

Niewątpliwie istotnym ograniczeniem tego sytemu uprawy s ą także: wysoki koszt agregatów (kilkaset tysięcy zł) i duże zapotrzebowanie na moc ciągników (średnio 20-30 KM na jedną sekcję roboczą). Stąd też strip-till znajduje zastosowanie głównie w gospodarstwach wielkoobszarowych. Mniejsze gospodarstwa mogą jednak również skorzystać z dobrodziejstw tego sytemu, zamawiając usługę w wyspecjalizowanej firmie.

WYNIKI DOŚWIADCZEŃ WSKAZUJĄ NA UPRAWĘ PASOWĄ

Zalety uprawy pasowej w uprawie potwierdzają wyniki badań. W latach 2016-2018 w Sokołowie koło Golubia-Dobrzynia przeprowadzono 2-czynnikowe doświadczenie poletkowe, którego głównym celem było porównanie sposobu uprawy buraka cukrowego metodą pasową w stosunku do metody tradycyjnej (orkowej). Oceniono wpływ zastosowanej technologii na obsadę roślin, plon i jakość korzeni. Badania wykonano na glebie lekkiej, wytworzonej z piasku gliniastego mocnego, klasy bonitacyjnej IVa, średnio zasobnej w składniki pokarmowe i o uregulowanym odczynie. Uprawę pasową i siew wykonano innowacyjnym agregatem konstrukcji Macieja Czajkowskiego.

W każdym z wariantów uprawy wysiano cztery odmiany buraka, w czterech powtórzeniach. Efektywność każdego z systemów oceniano w sumie na 16 poletkach, dlatego wyniki można uznać za wysoce reprezentatywne. Po wschodach policzono obsadę roślin, a przy zbiorze oznaczono plon korzeni, zawartość cukru, potasu, sodu i azotu α-aminowego. Z tych wielkości obliczono plon technologiczny cukru. Parametr ten stanowi syntetyczny wskaźnik efektywności sytemu uprawy. Ujmuje bowiem zarówno plon korzeni, jak i zawartość cukru, azotu alfa-aminowego, sodu i potasu. Zbiór przeprowadzono czasowo zgodnie z terminem kopania korzeni na części produkcyjnej pola, odpowiednio: 08.09.2016 r., 11.10.2017 r. i 29.08.2018 r. Dzięki temu można było odnieść wyniki z doświadczenia do pola produkcyjnego.

Biorąc pod uwagę średnie wyniki z lat 2016- 2018, stwierdzono, że uprawa pasowa w stosunku do orkowej dała istotnie lepsze efekty produkcyjne. Zaobserwowano głównie wzrost plonu korzeni, średnio o 6,6 proc. (wykr. 1), który finalnie przyczynił się do wzrostu plonu cukru technologicznego, średnio o 8,2 proc. (wykr. 3). Stosunkowo niska zawartość cukru w korzeniach otrzymana w badaniach była głównie konsekwencją wczesnego terminu zbioru w latach 2016 i 2018 r. oraz wyjątkowo mokrej i chłodnej jesieni w 2017 r. Niemniej jednak uprawa pasowa również na ten parametr wpływała korzystnie (wykr. 2). System uprawy nie różnicował istotnie obsady roślin, która była na zbliżonym poziomie (wykr. 4).

Osiągnięte rezultaty są zgodne z innymi badaniami z tego zakresu i potwierdzają przydatność uprawy pasowej w produkcji buraka cukrowego. Uzyskano lepsze efekty plonotwórcze przy niższych kosztach uprawy, robocizny oraz zużycia paliwa. Warte podkreślenia jest także wymiar prośrodowiskowy w postaci poprawy właściwości gleby czy też ochrony przed erozją wodną i wietrzną.

Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że pełną wartość systemu uprawy można obiektywnie ocenić dopiero po kilkunastu latach badań, minimum po trzech pełnych rotacjach w płodozmianie.



×
Bez Pługa

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.