Uprawa bezorkowa pomaga w walce z suszą - w jaki sposób?

Uprawa bezorkowa pomaga w walce z suszą - w jaki sposób?
Im mniejsza mechaniczna ingerencja w profil glebowy, tym więcej zgromadzonej w nim wilgoci (fot. JŚ-S).
  • Autor: Julia Śmigielska-Siarkowska
  • Dodano: 29-06-2021, 16:46

Wielu rolników nie spodziewało się, że mokry i zimny początek sezonu zamieni się w falę upałów i suszę. W zapobieganiu skutkom niedoboru opadów dużą rolę odgrywa uprawa bezorkowa.

  • Okrycie gleby pozwala na redukcję strat wody średnio o 30% w stosunku do gleby nieosłoniętej.
  • Próchnica glebowa zachowuje się jak gąbka, magazynując ogromne ilości wody opadowej.
  • Bezpłużna uprawa roli sprzyja wykształcaniu pionowego układu porów glebowych, które decydują o sprawnej infiltracji wody.

Uprawa bezorkowa nie sprawi cudu, ale może pomóc wytrwać

Na początku należy zaznaczyć, że praktyki konserwującej uprawy roli pomagają zapobiegać i minimalizować skutki suszy tylko do pewnego stopnia. Nawet nieodwracana pługiem gleba w pewnym momencie straci zasoby wilgoci, jeżeli deszcz przestanie padać na wiele tygodni. Nie da się jednak zaprzeczyć, iż uprawa bezpłużna sprzyja magazynowaniu wody w glebie bardziej niż tradycyjna uprawa orkowa. W efekcie w okresie suszy, gdy wszystkie rośliny będą już usychać, te na polach nieoranych uschną później. Może to niewielkie pocieszenie, ale te kilka-kilkanaście dni utrzymania zieloności daje nadzieję, że rośliny przetrwają do następnego, zbawiennego deszczu.

Orka nie "przemieści" wilgoci wyżej

Wśród wielu rolników nadal panuje błędne przekonanie, że podczas orki wilgoć z głębszych warstw gleby "wyciągana" jest na wierzch. Wszelkie doświadczenia wykazują jednak, że im mniejsza mechaniczna ingerencja w profil glebowy, tym więcej zgromadzonej w nim wilgoci. Według szacunków w systemie no-till, całkowicie eliminującym uprawę roli, w głąb gleby wnika od trzech do sześciu razy więcej wody opadowej niż systemach zakładających zabiegi doprawiające rolę.

Nie pozwól wodzie wyparować

Duże znaczenie dla magazynowania wody w glebie ma nieodzowna w uprawie bezorkowej okrywa roślinna, niezależnie czy jest to mulcz, czy rośliny międzyplonowe. Nieosłonięta po orce gleba nagrzewa się znacznie szybciej, co intensyfikuje ewaporację, czyli parowanie z powierzchni gleby. Jest też bardziej narażona na działanie wysuszającego wiatru. Uprawiając bezorkowo, na powierzchni pola pozostawiamy resztki roślinne, które chronią przed silnym słońcem i wiatrem, a tym samym przed wyparowywaniem wody z profilu glebowego. "Przechwytują" również więcej śniegu w okresie zimy. Okrycie gleby pozwala na redukcję strat wody średnio o 30% w stosunku do gleby nieosłoniętej.

Próchnica to najlepszy magazyn wody

Dzięki uprawie konserwującej przyczyniamy się do zwiększenia zawartości próchnicy w glebie. Nie jest to "sztuka dla sztuki", lecz działanie przynoszące wymierne korzyści. Należy pamiętać, że próchnica zachowuje się jak gąbka, magazynując ogromne ilości wody opadowej. Szacuje się, że związki tworzące próchnicę gromadzą 20 razy więcej wody, niż same ważą. Wniosek jest zatem prosty - im gleba bogatsza w próchnicę, tym więcej zmagazynowanej w niej wody.

Dżdżownice działają na naszą korzyść

Rezygnacja z pługa korzystnie wpływa na szereg właściwości gleby; również na te, które decydują o jej wilgotności. Długotrwała bezpłużna uprawa roli sprzyja wykształcaniu pionowego układu porów glebowych, które decydują o sprawnej infiltracji wody. Mają także pozytywny wpływ na rozwój systemu korzeniowego roślin uprawnych, co ma niebagatelny wpływ na zdolność roślin do pobierania wody z głębszych warstw gleby. Pionowy układ porów glebowych zawdzięczamy przede wszystkim wysokiej liczebności i aktywności dżdżownic w uprawie konserwującej, a także obumarłym, głębokim systemom korzeniowym międzyplonów. Pionowe pory są jednak w znacznym stopniu niszczone poprzez odwracanie gleby.

Weryfikacja kontrargumentów

Jednym z kontrargumentów wobec korzystnego wpływu uprawy bezorkowej na wilgotność gleby jest fakt zwiększonego zagęszczenia warstwy ornej i podornej w pierwszych latach systemów bezorkowych, przede wszystkim uprawy zerowej, co negatywnie wpływa na infiltrację wody. Należy jednak pamiętać, że zmiana systemu uprawy to długotrwały proces, podczas którego właściwości gleby stabilizują się i systematycznie poprawiają. Po kilkuletnim okresie przejściowym zwięzłość i gęstość gleby w systemach bezpłużnych są zdecydowanie lepsze niż w uprawie orkowej.

Często można spotkać się także ze stwierdzeniem, że gleba uprawiana płużnie charakteryzuje się lepszą przepuszczalnością wody. Należy jednak zaznaczyć, że ten efekt odnotowuje się tylko przez krótki okres bezpośrednio po orce. Po kilku tygodniach rola szybko osiada i górne warstwy gleby silnie się zagęszczają, co pogarsza przepuszczalność wodną.



×
  • praktyk2021-06-30 22:12:10
    Byłem na wykładzie prof . Wiesława Gryna , On twierdzi ,a ja się z Nim zgadzam , że wszyscy rolnicy przejdą na uprawę bez orkową , to tylko kwestia czasu .
  • Chłop2021-06-30 09:40:36
    Wszystko się zgadza , wszystko to jest prawdą , ale jak mówimy o plusach to i porozmawiajmy o minusach . W no-tillu czy nawet i w innym systemie bezorkowym nawóz należało by podać wgłębnie w rzędach obok rzędów roślin . Mając tak podany nawóz roślina rozleniwia się , nie inwestuje w korzeń no bo co , przecież nie musi szukać składników pokarmowych w glebie bo ma je podane jak na tacy a więc inwestuje w rozwój części nadziemnej kosztem podziemnej a korzeń rozbudowuje "tylko" od strony gdzie był podany nawóz. Potem przychodzi susza i roślina która postawiła wszystko na rozwój części nadziemnej kosztem rozbudowy korzenia , traci na tym i zaczyna doskwierać jej susza . Czyli jak roślinie podejście nawóz jak na tacy , rozleniwiając ją , to i również zaopatrujcie ją w wodę
    • Chłop2021-06-30 12:18:44
      Bezorkowiec powie : ale ja podaję nawóz głęboko i roślina musi ciągnąć w dół by go sięgnąć . Ale co wtedy gdy mamy słabą piaszczystą glebę i w podglebiu również piasek , a jak wiadomo Polska to nie Ukraina i takich gleb całkiem sporo , i poziom wody gruntowej też niski że rośliny mają problem jej sięgnąć ? To gdy brakuje wody w glebie i również w podglebiu , to chyba lepiej jak taka roślina siana co np 75 cm jak np kukurydza rozbudowuje rozległy system korzeniowy nie tylko pionowo ale i poziomo , bo wtedy jak spadnie jakiś nie za wielki deszcz to będzie miała większe szanse go wykorzystać. Ale mimo wszystko chyba tych plusów uprawy bezorkowej jest więcej niż minusów , tak ze bilans i tak chyba wychodzi na plus przy tym systemie
    • abra2021-07-02 13:59:07
      Nawóz nie ma znaczenia bo i tak roślina buduje korzenie głębiej dopiero gdy brakuje jej wody. Budowa głebokich korzeni w wilgotnej glebie to strata energii. Zwłaszcza, że składniki mineralne najbardziej przyswajalne dostępne są stosunkowo płytko bo tu odbywa się największa część życia gleby, dużo jest dżdżownic i innych organizmów rozkładających materię do prostszych form. Głebiej zaś substancje są często w formie słabiej przyswajalnej przez rośliny więc nawet nie ma impulsu do wysyłania dużej ilości korzeni w tym kieunku. Wystarczy wykopać dołek na pół metra na jakimś nieużytku aby zobaczyć, że korzenie to głównie 20 cm nie licząc oczywiście drzew, które muszą zbudować korzeń palowy aby zakotwiczyć się w gruncie. Jednak i drzewa oprócz tego korzenia utrzymującego tworzą płytką gęstą sieć korzeniową, dzięki której właśnie pobierają największą część potrzebnych im substancji i wody.
  • W-402021-06-30 06:45:09
    Skoro jest tak dobrze to dlaczego plony są mniejsze
  • Warmiak2021-06-30 05:54:00
    Sama prawda, do tego równe wschody i Lepsze działanie oprysków do glebowych W zeszłym roku zaczelem swoją przygodę z ,, bez pługa,, i jestem miło zaskoczony
    • Chłop2021-06-30 09:01:27
      Z tym działaniem oprysków doglebowych to sarkazm ?
      • abra2021-07-02 14:05:26
        Doglebowe działają lepiej bo wcześniej wszystko jest niszczone glifosatem więc nie ma na powierzchni dużej ilości zdolnych do kiełkowania nasion. Przy stosowaniu doglebowych na zaoraną glebę kiełkują jednak gatunki odporne, których nasiona zostały wydobyte z głębszych warstw.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.235.175.15
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


Bez Pługa

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.