Jak zagospodarować obornik w uprawie bezorkowej?

Jak zagospodarować obornik w uprawie bezorkowej?
Obornik aplikowany wiosną nie powinien być zaorany, AZ.
  • Autor: dr inż. Adam Zych
  • Dodano: 06-05-2020, 06:29

Wprowadzenie dodatkowej masy na polu zawsze stanowi wyzwanie dla rolników. W przypadku nawozów granulowanych czy wapna zmieszanie z glebą nie jest żadnym problemem, ponieważ ich dawki nie są zbyt wielkie. Co można zatem zrobić, gdy stosujemy nawet kilkadziesiąt ton na hektar nawozu?

Zalety nawozów odzwierzęcych, takich jak np. obornik czy pomiot, są nieocenione. Oprócz wzbogacenia gleby w składniki pokarmowe ich odpowiednie stosowanie prowadzi do wzrostu żyzności gleby. Jednym z kluczowych elementów poprawnego ich zastosowania jest odpowiednio dobrany termin. Zazwyczaj nawozy te stosowane są w technologii płużnej. Polega to najczęściej na późnojesiennej ich aplikacji i zaoraniu przed zimą pod rośliny bardzo dobrze znoszące nawożenie naturalne, jak chociażby burak cukrowy czy kukurydza. Taki termin aplikacji często podyktowany jest aspektami organizacyjnymi. Z jednej strony wynika to z konieczności opróżnienia budynków inwentarskich, z drugiej zaś przyczyną jesiennego gnojowania jest rozłożenie prac na końcowe miesiące w roku. Z biologicznego punktu widzenia taki termin stosowania nawozów nie jest optymalny, gdyż istnieje ryzyko wymycia składników pokarmowych, co przy bezśnieżnych zimach jest niemal pewne. Również aktywność organizmów, dla których rozwieziony obornik mógłby być pożywką, w okresie jesienno-zimowym maleje, a trzeba wyraźnie podkreślić, że tylko nawozy, które zostaną „przerobione” przez te organizmy (głównie bakterie glebowe), zostaną trwale wbudowane w strukturę gleby. 

Obornik na wiosnę

Sporadycznie można się spotkać z wiosenną aplikacją obornika. Jeśli już zostanie podjęta taka decyzja, to w żadnym wypadku nie powinien być on zaorany. Sposób ten ma niezliczoną ilość wad, gdzie na pierwszym miejscu stoi przesuszanie gleby. Nie mniej ważnym argumentem przeciwko wiosennej orce jest przyśpieszenie mineralizacji na skutek rozluźnienia struktury gleby i jej większego natlenienia. Co w przypadku obornika może to oznaczać? Kolejne straty składników pokarmowych. Obornik nie powinien być orany, gdyż podczas tego zabiegu dochodzi do zasypywania wszystkiego, co się znajduje na wierzchu, na zadaną głębokość. Nawozy granulowane, dzięki swoim drobinkom, podczas orki mogą być mieszane w profilu glebowym. W przypadku obornika takiej możliwości nie ma, a zaorane wysokie jego dawki prowadzą do wytworzenia się maty w profilu, utrudniającej zarówno wzrost korzeni roślin, jak i infiltrację wody w głąb gleby. Z tych także przyczyn orka nie jest zalecana w przypadku nawożenia obornikiem. 

Obornik po żniwach

Najlepszym momentem na zastosowanie obornika jest okres po żniwach. Z wielu przyczyn nie zawsze jest on dobrze wykorzystany, szczególnie gdy planowane są zasiewy rzepaku. Z uwagi na spiętrzenie prac niejednokrotnie przesuwa się aplikację właśnie po zakończeniu siewu tej rośliny, choć jak wiadomo, jest ona niesłychanie żarłoczna i bardzo dobrze reaguje na nawozy odzwierzęce. Utarło się również, że pod zboża ozime nie powinno się stosować obornika, gdyż ogranicza to wschody. Do takich sytuacji dochodzi niezmiernie rzadko. Jest to możliwe, gdy rozrzucenie będzie nierównomierne, a dawka naprawdę wysoka. Z badań własnych wynika, że dawki do 50 t/ha dobrze rozłożonego obornika bydlęcego nie wpływają negatywnie na rośliny. Sporadycznie obserwuje się nadmierny rozwój zbóż, ale może być on bardziej związany z przebiegiem pogody, a w szczególności z coraz cieplejszą jesienią. (...)

Stopień rozkładu

Od stopnia rozkładu obornika zależy w dużym stopniu wpływ jego na glebę. Jako że obornik jest mieszaniną moczu, kału oraz słomy, podczas jego rozkładu zachodzą bardzo złożone procesy, podczas których powstają także silnie trujące substancje, które ulegają późniejszemu rozkładowi na drodze mikrobiologicznej. Związki te wytwarzają się w pierwszym etapie przechowywania nawozu, a im więcej słomy, tym proces się nasila. Dlatego nie tylko z przyczyn ekonomicznych (mniejsze zużycie) powinno się racjonalnie gospodarować słomą i ścielić nią, gdy jest to naprawdę konieczne. Wtedy pierwszy etap rozkładu zajdzie już w oborze czy chlewni. Im mniej słomiasty obornik, tym lepiej. Pryzma obornika powinna tworzyć zwarty kształt o możliwie wyrównanych krawędziach. W mniejszych gospodarstwach można ręcznie ułożyć obornik na kształt sześcianu. (...)

Stosowanie obornika

Orka umieszcza obornik w glebie zazwyczaj na głębokość 20-25 cm. Jest to zdecydowanie za głęboko, o czym wspominano już wcześniej. Nieznacznie płycej można wymieszać ten nawóz kultywatorem lub broną talerzową. Jest to znacznie lepszy sposób, gdyż nawóz jest bardziej równomiernie rozłożony w glebie, a narzędzia te potrafią dodatkowo go nieznacznie rozdrabniać podczas pracy w polu. W zależności od tego, co będzie rośliną następczą, można zdecydować się na różne głębokości pracy. Gdy konieczny jest szybki siew zbóż bezpośrednio po wymieszaniu z glebą nawozu, warto narzędzia ustawić tak, aby ich głębokość pracy wynosiła do 15 cm. (...)

Więcej na ten temat przeczytacie w miesięczniku "Farmer 5/2020 w strefie "Bez Pługa".



×
Bez Pługa

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.